२८ जून – स्वच्छ पाय

पायांची स्वच्छता राखणे आणि बाहेरून येताना बूट किंवा चप्पल दारात काढून ठेवणे हे आरोग्याच्या दृष्टीने महत्वाचे आहे. अनेक घरी ही प्रथा काटेकोरपणे पाळली जाते. हल्ली तर हॉस्पिटलच्या आय.सी.यू. मध्ये, प्रयोगशाळांमध्ये, किंवा काही दुकानातदेखील शिरताना लोकांना तसे नियमानुसार करावे लागते. ह्यामागचे कारण हे आहे की, आपण तसे केले नाही तर धूळ, माती, चिखल, जंतू आणि इतर प्रकारची अस्वच्छता आपण आपल्याबरोबर आत घेऊन जाऊ आणि ती जागा प्रदूषित करू.

पण पाय साफ ठेवणे किंवा पादत्राणे बाहेरच राहू देणे ह्यांचा संबंध केवळ स्वच्छतेशी आणि आरोग्याशी नाही. आपल्या अंतःकरणाशीदेखील त्यांचा महत्वाचा संबंध आहे. मनुष्याचे अस्वच्छ पाय त्याच्या अमंगळपणाचे आणि आंतरिक प्रदूषणाचे प्रतीक आहेत. त्याउलट पायांची स्वच्छता ही त्याच्या अंतर्यामीच्या शुद्धतेचे प्रतीक आहे. म्हणूनच की काय, लोक जेव्हा थोर व्यक्तींचा आशीर्वाद घेतात तेव्हा ते खाली वाकून त्यांचा चरणस्पर्श करतात.

प्रभू येशूने त्याच्या शिष्यांबरोबर केलेल्या शेवटच्या भोजनाच्या वेळी त्याने त्याच्या शिष्यांचे स्वतः पाय धुतले होते. (योहान १३:१-१७) पण येशूने शिष्यांपुढे केलेले हे प्रात्यक्षिक पायांच्या स्वच्छतेविषयी नव्हते, तर ते नम्रता आणि प्रीती ह्यांच्याविषयी होते.

पवित्र शास्त्रात असे लिहिले आहे की, सिनाय डोंगरावरच्या रानातल्या  एका झुडपात परमेश्वर मोशेबरोबर बोलला होता. पण परमेश्वराने मोशेला त्याआधी आदेश दिला की, “तू आपल्या वहाणा आपल्या पायांतून काढ, कारण, तू ज्या जागेवर उभा आहेस ती पवित्र भूमी आहे.” (प्रे.कृ. ७:३३) परमेश्वराची इच्छा होती की, त्याने स्वतः मोशेला बोलावले असले तरी मोशेने त्या स्थानाचे पावित्र्य राखावे, मोशेने त्याच्यासमोर नम्रपणाने आणि आदराने उभे राहावे.

पण आपली नम्रता परमेश्वरापुरती सीमित नसावी. आपण आपल्या सर्व बंधुजनांचा आदर करावा, त्यांच्याशी नम्रतेने व्यवहार करावा, त्यांच्याशी प्रेमळपणाने वागावे, आपण जेथे कुठे उभे असू त्या जागेचे पावित्र्य राखावे, ही परमेश्वराची आपल्याकडून अपेक्षा आहे.

(डॉ. रंजन केळकर)

Advertisements

प्रतिक्रिया व्यक्त करा

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  बदला )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  बदला )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  बदला )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  बदला )

Connecting to %s