१८ मार्च – देव नेहमीच आपल्याबरोबर असतो

जे देवावर विश्वास ठेवतात त्यांना रोजच्या जीवनात देवाच्या सान्निध्याची जाणीव झाल्यावाचून राहात नाही. खरे तर, त्यांना देवापासून कधी दूर जावेसे वाटले तरी ते त्यांना अशक्य वाटते. देवाने त्याला जणू मागूनपुढून वेढले आहे असे वाटत असलेला दावीद त्याच्या एक स्तोत्रात विचारतो, “मी तुझ्या आत्म्यापासून कोठे निघून जाऊ? मी तुझ्या समक्षतेपासून कोठे पळून जाऊ?” (स्तोत्र १३९:७) देवाने स्वतःच त्याच्या लोकांना सांगितले होते की, तो त्यांना कधीही सोडणार नाही किंवा टाकणार नाही. (इब्री. १३:५) देवाने असेही म्हटले की, संकटाच्या समयी लोकांनी त्याचा धावा करावा, आणि तो त्यांची सुटका करील. (स्तोत्र ५०:१५)

ही सर्व आश्वासने असूनसुद्धा साधारण माणसाच्या जीवनात असा एक क्षण येतो जेव्हा त्याला वाटते की, तो संकटात सापडला आहे पण देव कुठे तरी दूर उभा आहे. त्याची नजर दुसरीकडे आहे, किंवा तो आपल्या प्रार्थनेकडे दुर्लक्ष करत आहे, किंवा तो आपल्या मदतीसाठी त्याच्या शक्तीचा वापरत करायला उत्सुक नाही. आपल्या देवाला जर प्रीतीचा देव म्हटले जाते, तर मग ह्या जगात दुष्टपणा, द्वेष, अन्याय, हिंसा, दुःख, आणि संकटे का असावीत, हा लोकांना संभ्रमात टाकणारा एक प्रश्न आहे.

म्हणूनच की काय, त्याच दावीदाला त्याच्या दुसऱ्या एक स्तोत्रात प्रार्थना करावीशी वाटली की, “माझ्या देवा, माझ्या देवा, तू माझा त्याग का केला? माझा दुःखाचा आक्रोश ऐकून माझा बचाव करायला तू जवळ नाहीस. माझ्या देवा, मी धावा करतो तरी तू ऐकत नाहीस.” (स्तोत्र २२:१-२)

पण दावीद फक्त स्वतःची तक्रार देवापुढे मांडत नव्हता. त्याच्यासमोर प्रभू येशूचे दृश्य उभे होते. आणि म्हणून तो स्तोत्र २२ एका विजयी स्वरात समाप्त करू शकला. येशू वधस्तंभावर यातना भोगत असताना त्याची भविष्यवाणी पूर्ण झाली. वधस्तंभावरील येशूने तेच शब्द उच्चारले की, “माझ्या देवा, माझ्या देवा, तू माझा त्याग का केला?” (मत्तय २७:४६) येशूच्या भोवताली जमलेल्या लोकांना येशूची ही प्रार्थना समजली नाही, पण खरे तर ती त्याने अखिल मानवजातीच्या वतीने केली होती.

येशूची प्रार्थना अनुत्तरित राहिली नाही कारण परिणामी अखिल मानवजातीला तारणाची भेट प्राप्त झाली. देवाने कोणालाही एकटे सोडलेले नाही. प्रभू येशूचा पृथ्वीवर जन्म झाला तेव्हा, त्याचा वधस्तंभावर मृत्यू झाला तेव्हा, आणि त्याचे पुनरुत्थान झाले तेव्हा, प्रत्येक वेळी देव मानवाच्या अधिक जवळ येत गेला आहे. देव नेहमीच आपल्याबरोबर असतो.

१७ मार्च – अंधकाराचा उत्सव

सन २००७ पासून “अर्थ आवर” किंवा “पृथ्वी तास” मार्च महिन्याच्या शेवटच्या शनिवारी जगभर पाळला जात आहे. आता त्याला एका मोठ्या चळवळीचे रूप मिळाले असून दर वर्षी व्यक्तिगत, सामाजिक, राष्ट्रीय आणि जागतिक स्तरावर त्याची लोकप्रियता वाढत चालली आहे. २०१७ सालचा पृथ्वी तास २५ मार्च रोजी पाळला जाणार आहे. त्या रात्री साडे आठ ते साडे नऊच्या दरम्यान एक तासभर गरज नसलेले सर्व दिवे बंद करावेत असे अपेक्षित आहे.

बायबल म्हणजे पवित्र शास्त्रात लिहिले आहे की, प्रारंभी अंधकार होता. पण देव म्हणाला, “प्रकाश होवो!” आणि प्रकाश झाला, आणि देवाने पाहिले की, प्रकाश चांगला आहे. (उत्पत्ती १:१-५) देवाच्या निर्मितीच्या कार्यक्रमात प्रकाश आधी आला, मग जीवन आले. कारण प्रकाशाशिवाय जीवन शक्य नाही. ज्या काळात मानवी जीवन अगदी अविकसित होते त्या काळाला अंधारी युग म्हणण्याची इतिहासकारांची आणि शास्त्रज्ञांची प्रथा आहे ह्यात नवल नाही.

पवित्र शास्त्रातील जुना करार प्रकाशाच्या निर्मितीविषयी आणि त्याच्या चांगुलपणाविषयी सांगत असला तरी नवा करार मात्र ही कबुली देतो की, मानवाला प्रकाशाऐवजी अंधकार अधिक आवडला. आणि म्हणून प्रकाश आणि जीवन देण्यासाठी देवाला त्याच्या स्वतःच्या पुत्राला पृथ्वीवर पाठवावे लागले. (योहान ३:६-१९)

प्रभू येशू स्वतःविषयी म्हणाला होता, “मी जगाचा प्रकाश आहे; जो माझ्यामागं येतो तो अंधारात चालणार नाही, पण त्याच्याजवळ जीवनाचा प्रकाश राहील.” (योहान ८:१२) त्याची हीपण इच्छा होती की, त्याच्या अनुयायांना लाभलेला तो प्रकाश त्यांनी इतरांनाही द्यावा. “तुम्ही जगाचा प्रकाश आहा”, तो म्हणाला होता, “डोंगरावर वसलेलं नगर लपत नाही. किंवा कोणी दिवा पेटवून तो मापाखाली ठेवीत नाहीत, पण दिवठणीवर ठेवतात; आणि तो घरातल्या सर्वांना प्रकाश देतो. तुमचा प्रकाश लोकांपुढं असा प्रकाशित होऊ द्या की, त्यांनी तुमची चांगली कामं बघून तुमच्या स्वर्गातील पित्याचं गौरव करावं. (मत्तय ५:१४-१६)

देवाने निर्माण केलेली सृष्टी त्याने निर्माण केलेल्या प्रकाशात उजळून जावी ही त्याची इच्छा होती. जर आपली आजची पिढी अंधकाराचा उत्सव साजरा करीत असेल, तर आपण आपल्या अग्रक्रमांवर, दिशांवर आणि जीवनाच्या व्याख्यांवर पुनर्विचार करण्याची नितांत गरज आहे.

१७ फेब्रुवारी – ईशप्रेम व बंधुप्रेम

संत योहानाने लिहिले आहे, “प्रियांनो, आपण एकमेकांवर प्रीती करावी कारण प्रीती देवाकडून आहे; जो कोणी प्रीती करतो तो देवापासून जन्मला आहे व देवाला ओळखतो. जो प्रीती करीत नाही तो देवाला ओळखीत नाही, कारण देव प्रीती आहे.

देवाने आपल्या एकुलत्या पुत्राला जगात पाठवले, ते ह्यासाठी की, त्याच्या द्वारे आपण जगावे; ह्यात आपल्यावरील देवाची प्रीती प्रगट झाली. ह्यात प्रीती आहे; आपण देवावर प्रीती केली असे नाही, पण त्याने आपल्यावर प्रीती केली आणि आपल्या पापांबद्दल प्रायश्चित्त होण्यास त्याने आपल्या पुत्राला पाठवले. प्रियांनो, देवाने आपल्यावर जर अशा प्रकारे प्रीती केली तर आपणही एकमेकांवर प्रीती केली पाहिजे.

कोणीही देवाला कधी पाहिले नाही. आपण एकमेकांवर प्रीती केली तर देव आपल्यात राहतो व त्याची प्रीती आपल्यात पूर्ण होते. ह्यावरून आपण ओळखतो की, आपण त्याच्यात आणि तो आपल्यात राहतो. कारण त्याने स्वतःच्या आत्म्यातून आपल्याला दिले आहे.

प्रीतीच्या ठायी भीती नसते, उलट, पूर्ण प्रीती भीती घालवते; कारण भीतीत शिक्षेची भीती असते. जो कोणी भितो तो प्रीतीत पूर्ण झालेला नाही.

जो देवावर प्रीती करतो त्याने आपल्या बंधूवरही प्रीती करावी.” (१ योहान ४)

१६ फेब्रुवारी – प्रेम कसे असावे, कसे नसावे

संत पौलाने लिहिले आहे, “मी मनुष्यांच्या आणि देवदूतांच्या भाषांत बोललो पण माझ्या ठायी प्रीती नसली, तर मी वाजणारी थाळी किवा झणझणणारी झांज झालो. आणि माझ्यात संदेश देण्याची शक्ती असली, मला सर्व रहस्ये कळली व सर्व ज्ञान अवगत झाले, आणि, मला डोंगर ढळवता येतील इतका माझ्यात पूर्ण विश्वास असला, पण माझ्या ठायी प्रीती नसली, तर मी काही नाही. आणि माझी सर्व मालमत्ता मी गरिबांना अन्नदान करण्यास दिली व माझे शरीर जाळण्यास दिले पण माझ्या ठायी प्रीती नसली तर मला काही लाभ होत नाही.

“प्रीती सहनशील आहे, उपकारशील आहे, प्रीती हेवा करीत नाही; प्रीती बढाई करीत नाही, फुगत नाही. अनुचितपणे वागत नाही, स्वहित पहात नाही, चिडत नाही, अपकार गणीत नाही. अनीतीत आनंद करीत नाही, पण सत्याबरोबर आनंद करते. सर्व गोष्टी सहन करते, सर्व गोष्टींवर विश्वास ठेवते, सर्व गोष्टींची आशा करते, सर्व गोष्टी सोसते.

“प्रीती कधीच ढळत नाही; संदेश असतील ते निरुपयोगी होतील, भाषा असतील त्या नाहीशा होतील, ज्ञान असेल ते नाहीसे होईल; कारण आपण अंशतः जाणतो, आणि अंशतः संदेश देतो. पण जे पूर्ण आहे ते येईल, तेव्हा अपूर्ण आहे ते नाहीसे होईल.

“मी मूल होतो तेव्हा मुलाप्रमाणे बोलत असे, मुलाप्रमाणे समजत असे, मुलाप्रमाणे विचार करीत असे. पण मी आता प्रौढ झाल्यावर मुलाच्या गोष्टी सोडल्या आहेत. कारण आता, आपण आरशात अस्पष्ट पाहतो, पण तेव्हा तोंडोतोंड पाहू. आता मला अंशतः समजते, पण आता जसा मी ज्ञात आहे तसे तेव्हा मला ज्ञान होईल.

“आता, विश्वास, आशा, आणि प्रीती ह्या तीन गोष्टी राहतात. पण ह्यांत प्रीती श्रेष्ठ आहे.” (१ करिंथ १३)

१५ फेब्रुवारी – प्रेमाची एक गोष्ट

प्रभू येशू म्हणाला, “एका मनुष्याला दोन मुलगे होते; आणि त्यांच्यातला धाकटा बापाला म्हणाला, ‘अब्बा, तुम्ही मला मालमत्तेचा, मला पडणारा वाटा द्या.’ आणि त्यानं त्यांना आपली मिळकत वाटून दिली. मग फार दिवस गेले नाहीत तोच, धाकटा मुलगा सगळं गोळा करून एका दूरच्या प्रांतात गेला आणि तिथं उधळेपणानं जगण्यात त्यानं आपली मालमत्ता उडवली. आणि, त्यानं सर्व खर्च केल्यावर त्या प्रांतात मोठा दुष्काळ उद्भवला; आणि त्याला वाण पडू लागली. तेव्हा तो गेला आणि त्या प्रांतातल्या एका गावकर्‍याला बिलगला; आणि त्यानं त्याला आपल्या शेतात डुकरांना खाणं द्यायला धाडलं. तेव्हा डुकरं जी टरफलं खात ती खाऊन आपलं पोट भरावं अशी त्याला इच्छा होई. आणि कोणी त्याला देत नसे.

“मग तो शुद्धीवर येऊन म्हणाला, ‘माझ्या अब्बांच्या किती मोलकर्‍यांना पुरून उरेल इतकी भाकर मिळते आणि मी भुकेनं मरत आहे; मी उठून माझ्या अब्बांच्याकडे जाईन आणि त्यांना म्हणेन, ‘अब्बा, मी स्वर्गाविरुद्ध आणि तुमच्याविरुद्ध पाप केलं आहे; मी तुमचा मुलगा म्हटला जायला आता लायक नाही. तुमच्या एका मोलकर्‍याप्रमाणं मला ठेवा.’ आणि तो उठून आपल्या बापाकडे आला. आणि तो दूर नव्हता इतक्यात त्याच्या बापानं त्याला बघितलं, आणि त्याला त्याचा कळवळा येऊन तो धावत गेला, त्याच्या गळ्यात पडला, आणि त्यानं त्याचे मुके घेतले. आणि मुलगा त्याला म्हणाला, ‘अब्बा, मी स्वर्गाविरुद्ध आणि तुमच्याविरुद्ध पाप केलं आहे; मी तुमचा मुलगा म्हटला जायला आता लायक नाही.’

“पण बाप आपल्या दासांना म्हणाला, ‘लवकर सगळ्यात चांगला झगा आणा, आणि ह्याला पेहरवा, त्याच्या हातात अंगठी आणि पायांत वहाणा घाला; आणि पोसलेलं वासरू आणून मारा. आपण भोजन करू आणि उत्सव करू. २४कारण, हा माझा मुलगा मेला होता, आणि पुन्हा जिवंत झाला आहे; हरवला होता आणि सापडला आहे.’ आणि ते उत्सव करू लागले.

“आणि त्याचा वडील मुलगा शेतात होता; तो येत असता घराजवळ आला तेव्हा त्याला गाणं नाचणं ऐकू आलं. तेव्हा त्यानं एका दासाला बोलवून विचारलं, ’हे काय आहे?’ आणि तो त्याला म्हणाला, ‘आपला भाऊ आला आहे; आणि आपल्या अब्बांना तो सुखरूप मिळाला म्हणून त्यांनी पोसलेलं वासरू मारलं आहे.’ पण तो रागावला आणि आत जायला तयार नव्हता. तेव्हा त्याचा बाप बाहेर आला आणि त्यानं त्याला विनंती केली. आणि त्यानं बापाला उत्तर देऊन म्हटलं, ‘बघा, मी इतकी वर्षं तुमची सेवा केली, आणि कधीच तुमच्या आज्ञा मोडल्या नाहीत. पण मी माझ्या मित्रांबरोबर आनंद करावा म्हणून तुम्ही मला कधी एक करडू दिलं नाही. पण, ज्यानं वेश्यांबरोबर तुमची मिळकत खाऊन टाकली तो हा मुलगा येताच तुम्ही त्याच्यासाठी पोसलेलं वासरू मारलंत.’

“आणि तो त्याला म्हणाला, ‘बाळ, तू नेहमीच माझ्याबरोबर आहेस आणि माझ्याजवळ जे सगळं आहे ते तुझं आहे. आपण उत्सव करून आनंद करावा हे योग्य होतं; कारण हा तुझा भाऊ मेला होता, आणि पुन्हा जिवंत झाला आहे; हरवला होता आणि सापडला आहे.’ ” (लूक १५:११-३२)